Gujarat Board GSEB Solutions Class 6 Sanskrit Chapter 3 लेखनम् Textbook Exercise Important Questions and Answers, Notes Pdf.

Gujarat Board Textbook Solutions Class 6 Sanskrit Chapter 3 लेखनम्

GSEB Solutions Class 6 Sanskrit लेखनम् Textbook Questions and Answers

लेखनम् Exercise

1. Copy the following words :
નીચે આપેલા શબ્દોનું અનુલેખન કરો:

1. नकुलः ……………………………….
2. वृषभः ……………………………….
3. मण्डूकः ……………………………….
4. स्थालिका ……………………………….
5. वस्त्रम् ……………………………….
6. औषधम् ……………………………….
7. सञ्चिका ……………………………….
8. पिञ्ज ……………………………….
9. शृगालः ……………………………….
10. वानर: ……………………………….
11. सङ्ख्या ……………………………….
12. शशकः ……………………………….

उत्तर:

1. नकुलः – नकुलः
2. वृषभः – वृषभः
3. मण्डूकः – मण्डूकः
4. स्थालिका – स्थालिका
5. वस्त्रम् – वस्त्रम्
6. औषधम् – औषधम्
7. सञ्चिका – सञ्चिका
8. पिञ्जः – पिञ्जः
9. शृगालः – शृगालः
10. वानरः – वानरः
11. सङ्ख्या – सङ्ख्या
12. शशकः – शशकः

2. Copy the following lines of the poems :
નીચે આપેલી પંક્તિઓનું અનુલેખન કરો:

1. सर्वे भवन्तु सुखिनः। ……………………………….
2. सर्वे भद्राणि पश्यन्तु।। ……………………………….
3. शारदायै नमः। ……………………………….
4. वीणापुस्तकधारिणि। ……………………………….
5. प्रसन्ना भव सर्वदा। ……………………………….

उत्तर:

1. सर्वे भवन्तु सुखिनः। सर्वे भवन्तु सुखिनः।
2. सर्वे भद्राणि पश्यन्तु । सर्वे भद्राणि पश्यन्तु।
3. शारदायै नमः।शारदायै नमः।
4. वीणापुस्तकधारिणि। वीणापुस्तकधारिणि।
5. प्रसन्ना भव सर्वदा। प्रसन्ना भव सर्वदा।

3. Copy the following sentences :
નીચેનાં વાક્યોનું અનુલેખન કરો :

1. एकं वनम् अस्ति। ……………………………….
2. शशक: भीतः भवति। ……………………………….
3. शृगालः अनुधावति। ……………………………….
4. शशक: वृक्षसमीपम् आगच्छति। ……………………………….
5. शशकः पलायनं करोति। ……………………………….

उत्तर:

1. एकं वनम् अस्ति। एकं वनम् अस्ति।
2. शशकः भीतः भवति। शशकः भीतः भवति।
3. शृगालः अनुधावति। शृगालः अनुधावति।
4. शशक: वृक्षसमीपम् आगच्छति। शशकः वृक्षसमीपम् आगच्छति।
5. शशकः पलायनं करोति। शशकः पलायनं करोति।।

Sanskrit Digest Std 6 GSEB लेखनम् Important Questions and Answers

Answer each of the following questions in one sentence in English:

Question 1.
In which script is Sanskrit written?
Answer:
Sanskrit is written in Devnagari or Nagari script.
સંસ્કૃત ભાષા નાગરી કે દેવનાગરી લિપિમાં લખાય છે.

Question 2.
Other than Sanskrit which language is written in Devnagari script?
Answer:
Our National Language – Hindi is also written in Devnagari script.
આપણી રાષ્ટ્રભાષા હિંદી પણ દેવનાગરી લિપિમાં લખાય છે.

Question 3.
What is the main difference between Gujarati and Devnagari scripts ?
Answer:
There is no line on top of the Gujarati words, but such a line (for) is always made on the words in Devnagari.
ગુજરાતી લિપિમાં મૂળાક્ષરોની ઉપર શિરોરેખા હોતી નથી, પણ દેવનાગરી લિપિમાં મૂળાક્ષરોની ઉપર શિરોરેખા હોય છે.

Question 4.
How many vowels and consonants are there in Sanskrit ?
Answer:
There are 13 vowels (अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ऋ, लु, ए, ऐ, ओ, औ) and 33 consonants (क्, ख्, ग, घ, ङ्; च, छ, ज, झ्, जु; ट्, ठ्, ड्, ढ्, ण्; त्, थ्, द्, ध्, न्; प्, फ्, ब्, भ, म्; य, र, ल, व्, श्, ष्, स् and ह्) in Sanskrit.

સંસ્કૃત ભાષામાં 13 સ્વરો (अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ऋ, लु, ए, ऐ, ओ, औ) અને 33 વ્યંજનો (क्, ख्, ग, घ, ङ्; च, छ, ज, झ्, जु; ट्, ठ्, ड्, ढ्, ण्; त्, थ्, द्, ध्, न्; प्, फ्, ब्, भ, म्; य, र, ल, व्, श्, ष्, स् and ह्) છે.

Question 5.
What kind of language is Sanskrit for computers ?
Answer:
According to computer science experts, Sanskrit is completely adaptable for computers.

કમ્યુટર વિજ્ઞાનના નિષ્ણાતોના મતે સંસ્કૃત ભાષા કપ્યુટર માટે પૂર્ણપણે અનુકૂળ છે.

Question 6.
Find and write 5-6 pairs of letters in which very little difference is seen while writing (forming) them.
Answer:
The pairs of letters that have very little difference are :
The pairs of letters that have very little difference are : घ / ध, ट / ठ, प / ष, व / ब, य । थ, म / भ, इ / ईं, उ । ऊ, ए / ऐ क/फ.

મૂળાક્ષરોના વળાંકોમાં બહુ ઓછી ભિન્નતાવાળા મૂળાક્ષરોની જોડીઓ : घ / ध, ट / ठ, प / ष, व / ब, य । थ, म / भ, इ / ईं, उ । ऊ, ए / ऐ क/फ.

Question 7.
From which script is the script of Gujarati language derived?
Answer:
The script of Gujarati language is derived from Devnagari script.

ગુજરાતી ભાષાની લિપિ દેવનાગરી લિપિમાંથી આવી છે.

Question 8.
In Gujarati language, like which script are some alphabets written except headline?
Answer:
In Gujarati language, some alphabets are written in Devnagari script except headline.

ગુજરાતી ભાષામાં શિરોરેખાને બાદ કરતાં કેટલાક મૂળાક્ષરો દેવનાગરી લિપિની જેમ લખાય છે.

Question 9.
How can our mother-tongue and national language Hindi be enriched?
Answer:
By learning Sanskrit, our mother – tongue and national language Hindi can be enriched.

સંસ્કૃત શીખવાથી આપણી માતૃભાષા અને રાષ્ટ્રભાષા હિંદીને સુસમૃદ્ધ બનાવી શકાય છે.

2. Find the correct option from the given options to answer each of the following questions :

Question 1.
From which script is the script of Gujarati language derived?
A. Devnagari
B. Nagari
C. Gramin
D. Hindi
Answer:
A. Devnagari

Question 2.
What is seen in the curves of some alphabets of Sanskrit language? A. Beauty
B. Inequality
C. Slight variation
D. Rigidity
Answer:
C. Slight variation

Question 3.
According to experts in computer science, how is Sanskrit for compositor?
A. Improper
B. Incompatible
C. Incomplete
D. Fully proper
Answer:
D. Fully proper

Question 4.
What is called two dots written after ‘म’ and ‘व’ in the words रामः and देवः?
A. Visarg
B. Upsarg
C. Anuswar
D. Nasal
Answer:
A. Visarg

Question 5.
What is the least variant alphabet with the ‘ध’ alphabet?
A. ग
B. ध
C. छ
D. य
Answer:
B. ध

Question 6.
What is the least variant alphabet with the ‘व’ alphabet?
A. म
B. भ
c. ब
D. त्र्
Answer:
c. ब

Question 7.
What is the least variant alphabet with the ‘फ’ alphabet.
A. उ
B. ण
C. क
D. भ
Answer:
C. क

Question 8.
What is called the alphabets of Sanskrit language?
A. Vowels
B. Consonants
C. Anuswar
D. Varna
Answer:
D. Varna

Question 9.
In Sanskrit language, ………………………………………. can be pronounced independently.
A. Consonant
B. Vowel
C. Verse
D. Visarga
Answer:
B. Vowel

Question 10.
In Sanskrit language, a varna pronounced with the help of vowel is called ……………………………………….
A. Consonant
B. Vowel
C. Script
D. Varna
Answer:
A. Consonant

3. Fill in the blanks with appropriate words or numbers given in the brackets :

1. In the Gujarati language, ……………………………………… is not done above the alphabet. (anuswar, headline, binding).
2. There are ……………………………………… vowels and ……………………………………… consonants in Sanskrit language. (12, 30; 8, 25; 13, 33)
3. Vowels and consonants are called ……………………………………… (Verse, Sound, Varna)
4. Generally, each consonant is pronounced by adding ……………………………………… vowel.
   (visarg, ”उ”, ”अ”)
5. The consonant without vowel is denoted by ……………………………………… (horizontal line, slant line, vertical line)
6. Two dots written after ‘क’ and ‘ज’ in the words शुकः and गजः are know as ……………………………………… (Nasal, Anuswar, Visarg)

Answer:

1. headline
2. 13, 33
3. Varna
4. ‘अ’
5. Slant line
6. Visarg

4. Mark ✓ against of the correct sentences and ✗ against the wrong sentences given below :

(1) Sanskrit language is written in Hindi script. [✗]
(2) The headline is not done on the alphabet of Gujarati language. [✓]
(3) All the alphabet of our mother tongue is written exactly like the Devnagari script. [✗]
(4) Sanskrit language is the mother’ of some Indian languages. [✓]
(5) According to experts in computer science, Sanskrit language is completely hostile to computers. [✗]
(6) Sanskrit language is also known as ‘Devavani’ and ‘Girvanagira’. [✓]
(7) Our mother tongue is written in Brahmi script. [✗]

5. Join the following Section ‘A’ and the sentences of Section ‘B’ properly: Section ‘A’ Section ‘B’.

Answer:

उत्तर:

लेखनम् Summary in English

Sanskrit is written in a script known as Devnagari or Nagari script. The script of Gujarati has also been derived from the Devnagari script. Barring the line drawn on the top of each word (शिरोरेख) most of the letters of the Gujarati alphabet are written quite like the letters of the Devnagari script. Let us understand the slight variations in the curves of Sanskrit letters.

સંસ્કૃત ભાષા નાગરી કે દેવનાગરી લિપિમાં લખાય છે. આપણી માતૃભાષા ગુજરાતીની લિપિ દેવનાગરી લિપિમાંથી જ આવી છે. શિરોરેખાને બાદ કરતાં ગુજરાતીના મોટા ભાગના મૂળાક્ષરો દેવનાગરી લિપિની માફક જ લખાય છે. કેટલાક મૂળાક્ષરોના વળાંકમાં થોડુંક જુદાપણું છે, તે સમજીએ.

Write each letter with proper curves and twists in the space provided under each letter. Thereafter, write each letter thrice in your notebook.

દરેક મૂળાક્ષરની નીચે આપેલી ખાલી જગ્યામાં એ મૂળાક્ષર બરાબર ચોકસાઈપૂર્વક મરોડ સાથે લખો. તમારી નોંધપોથીમાં આ મૂળાક્ષરો આ જ રીતે ત્રણ વાર લખો.