Gujarat Board GSEB Solutions Class 6 Maths Chapter 7 અપૂર્ણાંક સંખ્યાઓ Ex 7.2 Textbook Exercise Questions and Answers.

Gujarat Board Textbook Solutions Class 6 Maths Chapter 7 અપૂર્ણાંક સંખ્યાઓ Ex 7.2

પ્રશ્ન 1.
સંખ્યારેખા દોરો અને તેના પર બિંદુઓ દર્શાવોઃ
(a) (frac{1}{2}), (frac{1}{4}), (frac{3}{4}), (frac{4}{4})
(b) (frac{1}{8}), (frac{2}{8}), (frac{3}{8}), (frac{7}{8})
(c) (frac{2}{5}), (frac{3}{5}), (frac{8}{5}), (frac{4}{5})
જવાબ:
(a) (frac{1}{2}), (frac{1}{4}), (frac{3}{4}), (frac{4}{4})
(frac{1}{2})ના છેદમાં 4 લાવવા અંશ અને છેદને 2 વડે ગુણીએ.
અહીં, આપેલા અપૂર્ણાકો (frac{1}{2}), (frac{1}{4}), (frac{3}{4}), (frac{4}{4}) છે.
હવે, (frac{1}{2}) = (frac{1 times 2}{2 times 2}) = (frac{2}{4})છે.
સંખ્યારેખા દોરો. સંખ્યારેખા ઉપર 0 અને 1 બે બિંદુઓ લઈ તેમની વચ્ચેના ભાગના 4 સરખા ભાગ પાડો, કારણ કે આપણે દર્શાવવાના બધા અપૂર્ણાકોનો છેદ 4 છે. હવે, દરેક ભાગ (frac{1}{4})નો ગુણક હોવાથી પહેલો ભાગ (frac{1}{4}), બીજો ભાગ (frac{2}{4}), ત્રીજો ભાગ (frac{3}{4}) અને ચોથો ભાગ (frac{4}{4}) દર્શાવે છે.

આમ, બિંદુ A એ (frac{1}{4}), બિંદુ B એ (frac{2}{4}) (એટલે કે (frac{1}{2})) બિંદુ C એ (frac{3}{4}) અને બિંદુ D એ (frac{4}{4}) દર્શાવે છે.

(b) (frac{1}{8}), (frac{2}{8}), (frac{3}{8}), (frac{7}{8})
અહીં, આપેલા અપૂણકો (frac{1}{8}), (frac{2}{8}), (frac{3}{8}) અને (frac{7}{8}) છે.
સંખ્યારેખા દોરો. સંખ્યારેખા ઉપર 0 અને 1 બે બિંદુઓ લઈ તેમની વચ્ચેના ભાગના 8 સરખા ભાગ પાડો, કારણ કે આપણે દર્શાવવાના બધા અપૂર્ણાકોનો છેદ 8 છે. હવે, દરેક ભાગ (frac{1}{8})નો ગુણક હોવાથી પહેલો ભાગ (frac{1}{8}), બીજો ભાગ (frac{2}{8}), ત્રીજો ભાગ (frac{3}{8}) અને સાતમો ભાગ છે (frac{7}{8}) દેશવિ છે.

આમ, બિંદુ A એ (frac{1}{8}), બિંદુ B એ (frac{2}{8}), બિંદુ C એ (frac{3}{8}) અને બિંદુ D એ (frac{7}{8}) દર્શાવે છે.

(c) (frac{2}{5}), (frac{3}{5}), (frac{8}{5}), (frac{4}{5})
અહીં, આપેલા અપૂર્ણાકો (frac{2}{5}), (frac{3}{5}) અને (frac{4}{5}) એ 0 અને 1ની વચ્ચે છે.
(frac{8}{5}) એ 1થી મોટો છે.
હવે, (frac{8}{5}) એટલે 1(frac{3}{5}) પરથી સમજાય છે કે (frac{8}{5}) એ 1 અને 2ની વચ્ચે મળે.
તેથી 0થી 1 તથા 1થી 2 વચ્ચેના ભાગના 5 સરખા ભાગ પાડીશું.

આમ, બિંદુ A એ (frac{2}{5}) બિંદુ B એ (frac{3}{5}), બિંદુ C એ (frac{4}{5}) અને બિંદુ D એ (frac{8}{5}) દર્શાવે છે.

પ્રશ્ન 2.
નીચે આપેલાને મિશ્ર અપૂર્ણાંક સ્વરૂપમાં દર્શાવોઃ
(a) (frac{20}{3})
(b) (frac{11}{5})
(c) (frac{17}{7})
(d) (frac{28}{5})
(e) (frac{19}{6})
(f) (frac{35}{9})
જવાબ:
મિશ્ર અપૂર્ણાંકમાં ફેરવવા માટે અશુદ્ધ અપૂર્ણાકના અંશને છેદ વડે ભાગીશું.

પ્રશ્ન 3.
નીચે આપેલાને અશુદ્ધ અપૂર્ણાંક સ્વરૂપમાં દર્શાવોઃ
(a) 7(frac{3}{4})
(b) 5(frac{6}{7})
(c) 2(frac{5}{6})
(d) 10(frac{3}{5})
(e) 9(frac{3}{7})
(f) 8(frac{4}{9})
જવાબ:
મિશ્ર અપૂર્ણાંકને અશુદ્ધ અપૂર્ણાંકમાં ફેરવવા માટે